‏‏‏‏‏‏ Hoa Thủy Tiên










Cách ‏‏‏‏‏‏ đây chừng 10 năm, tôi nhận được từ bưu điện một thùng hàng khá nặng. Mở ra, thì chỉ thấy khoảng chừng 20 củ, giống như củ hanh nhưng không phải củ hành, kích thước khác nhau, có củ to như trái quýt, có củ lại bằng trái banh tennis. Tôi tưởng bưu điện gửi lầm, hóa ra thùng hàng nay là những củ thủy tiên do vợ tôi đặt mua từ Bắc Kinh hay Hong Kong gì đó, tôi không nhớ rõ.

Sự việc nay nghĩ cũng đáng ngạc nhiên vì thú chơi thủy tiên thương là dành cho các ông già miền Bắc. Vợ tôi là một người Nam Kỳ chánh gốc, lại là đàn bà, không hiểu vì lý do nào lại biết gọt thủy tiên vào những ngày cuối năm để chào đón Tết Nguyên Đán. Hỏi ra mới rõ là một hôm rỗi rảnh, bà ta vào một siêu thị trên đường Langelier chơi, vì tại đây có một cửa hàng chuyên bán những đồ nhập cảng từ bên Tầu. Hôm đó vào khoảng cuối năm Âm Lịch. Trong cửa hàng đó, thấy bầy bán những củ thủy tiên mà lúc đó bà chưa hề thấy. Tò mò, bà hỏi ông Tầu già bán hàng, thì ông này giảng cho, và lại còn chỉ cách gọt thủy tiên khiến cho từ đó đến nay, năm nào nhà tôi cũng đầy thứ hoa này.

Thủy Tiên, tên khoa học goi là Narcissus là một loại cây dạng thân hành, ra hoa vào mùa xuân. Thủy tiên có hoa hình loa kèn ở giữa, bao quanh bởi một vòng các cánh hoa. Hoa thủy tiên mầu vang, nhưng những cánh hoa lại thường là mầu trắng. Hoa mọc trên cành thủy tiên, vươn cao. Những chiếc lá xoắn lại, đan sen giữa những bông hoa rực rỡ, đầy mầu sắc, tượng trưng may mắn và hạnh phúc, nên hoa thủy tiên được coi là một loại hoa vương giả, chỉ dành cho giới trưởng giả giầu sang, hay những nho gia quý tộc. Hoa lại nở trong dip Tết Nguyên Đán nữa mới thú vị. Ngay Tết, chỉ cần ngắm nhìn những bông hoa thủy tiên cũng có thể thấy bình yên, hạnh phúc, quên đi những vất vả cuối năm. Tuy nhiên làm thế nào để những củ thủy tiên cục mịch tròn như những trái banh tennis đó trở thành những giò thủy tiên lộng lẫy trong các cái bình pha lê đủ hinh, đủ kiểu không phải là chuyện đơn giản. Nếu không có người sành điệu chỉ dẫn thì không thể nào làm được.

Gọt thủy tiên cần kiên nhẫn, khéo tay, nhưng cũng cần có trang bị bằng những dụng cụ đặc biệt. Những năm đầu, tôi phai đem về cho bà vợ những con dao mổ mà các nhà giải phẫu dùng trong phòng mổ. Những con dao này rất bén, có lưỡi dao thẳng băng, có lưỡi dao hình cong như lưỡi liềm. Ngoài ra lại còn cần những cái kẹp để bươi bươi, móc móc. Người gọt thủy tiên dùng những dụng cụ này để giải tỏa củ thủy tiên ra khỏi những lá dầy làm thành vỏ bọc nhốt những cành thủy tiên bị bó chặt phía trong. Một khi được giải tỏa, những cành thủy tiên vươn cao, bung ra ngoài nhưng chưa có hoa. Nếu để yên như thế, thì củ thủy tiên xấu lắm. Đây là lúc người nghệ sĩ trổ tài. Với sự kiên nhẫn, với sự khéo léo, người ta uốn, ghép, cột những cành này với nhau, tạo ra đủ hình, đủ dạng. Người xem chỉ còn biết tấm tắc ngợi khen. Sau khi được gọt rũa cẩn thận như vậy, củ thủy tiên đươc đặt trong nước để những cái rễ của nó chìm trong nước nhưng những cái cành thì vẫn vươn lên cao. Những cái bình trong đó củ thủy tiên đã gọt được đặt vào thay đổi tùy theo ý thích của người chơi. Có khi là một cái đĩa tráng men xanh, có khi là một bình pha lê trong suốt mà người ta nhìn rõ những rễ cây phía dưới. Công phu như vậy nên có khi cần đến hai ba ngày mới gọt được một củ.





Sau khi đươc gọt xong, không cần có đất nhưng phải rọi đèn mỗi ngày. Sau đó ít lâu, những bông hoa sẽ xuât hiện. Người sành điệu canh làm sao cho hoa thủy tiên nở đúng ngày mồng một Tết. Vợ tôi không có tài năng này nên bà ta dùng cách khác, là gọt rất nhiều. Trong chừng 25, 30 củ đươc gọt, thế nào cũng có một củ ra đúng ngày, cũng như mua 6/49, mua nhiều thì khả năng trúng sẽ nhiều hơn. Nhưng nhiều khi tổ trác, thì sôi hỏng, bỏng không.

Sau này, khi liên lạc với quốc nội dễ dàng hơn, một chú em họ tại Hà Nội gửi tặng vợ tôi một bộ đồ gọt chánh tông của các cụ miền Bắc cũ nên bà ta không dùng dao mổ nữa.



Nói tới Hoa Thủy Tiên mà không nói tới nhạc sĩ Lê Thương là một sự thiếu sót vì hoa thủy tiên đã là nguồn cảm hứng để người nhac sĩ tài hoa sáng tác ra một bản nhạc rất hay. Bài hát này tôi nghe đã lâu, hồi 10, 11 gì đó tại Hà Nội. Nghe nhiều nên gần như thuộc lòng. Không biết sao khi vào Nam không nghe thây lần nào. Ngày nay, muốn nghe lại, phải vào “Nhạc của tui” nghe Khánh Ly hát. Chép lại đây lời bài nhạc của Lê Thương :









‏‏‏‏‏‏Hoa Thủy Tiên

‏‏‏Một nghìn năm trước.
Trong đời Trần, Nam Quốc
Có cô công chúa già.
Cả đời nuôi nấng hoa.

Trời làm nắng gió.
Sau một chiều giông tố.
Các hoa trên gác lầu.
Phải môt cơn đớn đau.

Nàng Bạch Mẫu Đơn.
Trôi lạc mất con.
Khấn xin công chúa lòa.
Tạ đền nụ hoa cho bà.

Lòng nàng công chúa.
Thương người và hoa quá
Đến đem xin khấn Trời.
Xin đền nụ hoa đã rơi.

Nàng bầy trên gác.
Ước chừng mười tô nước,
Khấn trong ba tháng ròng.
Nhưng trời chỉ cho nước trong.

Ngày tháng chóng qua.
Thu hè đã xa.
Cuối Đông năm đó Trời.
Cho nàng Thủy Tiên ra đời.

Nằm chìm trong nước.
Đang chờ thời gian lướt.
Thấy cô công chúa lòa.
Cô nàng Thủy Tiên tiến ra.

Trình bầy trên bát.
Ba lòng vàng thơm ngát.
Khiến cho đôi mắt lòa.
Của nang công chúa sáng ra.

Nàng mở mắt xong .
Trông vào tô nước trong.
Thấy xuân năm đó Trời.
Cho nàng Thủy Tiên xuống đời.



Nói vậy, Hoa Thủy Tiên chính là con của Bạch Mẫu Đơn. Không hiểu có đúng không hay ông Lê Thương bịa đặt ra. Dù sao, cũng là một câu chuyện rất dễ thương. (Mùa Cô Vít 19).

































































Free Web Template Provided by A Free Web Template.com